EFTA og Kanada

Sleppa leiðarkerfi
Fara heim

EFTA og Kanada

Almennt

Með ályktun alþingis frá 15. maí 2008 var ríkisstjórninni veitt heimild til þess að fullgilda fyrir Íslands hönd fríverslunarsamning milli aðildarríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu (Íslands, Liechtenstein, Noregs og Sviss) og Kanada. Samningur þessi hefur nú verið fullgiltur af samningsaðilum.

Samningaviðræður EFTA-ríkjanna við Kanada, sem hófust árið 1998, lauk í júní 2007. Samningurinn við Kanada er sá fyrsti sinnar tegundar sem Kanada gerir við ríki í Evrópu en  EFTA-ríkin hafa nú gert fríverslunarsamninga sem ná til 16 ríkja eða ríkjahópa.

Samningurinn nær fyrst og fremst til vöruviðskipta en samkvæmt honum falla tollar niður á iðnaðarvörum  og sjávarafurðum þegar við gildistöku samningsins með þeirri undantekningu að Kanada er veittur allt að fimmtán ára aðlögunartími til niðurfellingar tolla á skip og sjóför. Jafnframt munu samningsaðilar lækka eða fella niður tolla af ýmsum unnum landbúnaðar­vörum.

Auk fríverslunarsamningsins hafa Ísland og Kanada gert tvíhliða samning um viðskipti með ýmsar landbúnaðarvörur, sbr. hér síðar.

Gildistaka 1. júlí 2009

Fríverslunarsamningur EFTA-ríkjanna og Kanada og tvíhliða samningur Íslands og Kanada um viðskipti með ýmsar landbúnaðarvörur öðlast gildi og koma til framkvæmda 1. júlí 2009.

Vörur sem fluttar verða inn frá og með 1. júlí geta notið tollfríðinda samkvæmt nefndum samningum að því tilskildu að fullnægjandi sönnun liggi fyrir um að þær séu upprunnar í Kanada eins og kveðið er á um í nefndum samningum.

Hér á eftir verður vikið að meginatriðum þeim sem samningarnir og viðaukar við þá taka til og snerta tollframkvæmdina. Um frekari lesningu vísast m.a. til tillögu til þingsályktunar um fullgildingu fríverslunarsamnings milli ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu og Kanada.

1          Fríverslunarsamningurinn

Helstu ákvæði fríverslunarsamningsins sem varða vöruviðskiptin og tollframkvæmdina er að finna í II. kafla hans, 8. til 11. gr. Þar er m.a. afmarkað vörusvið samningsins og kveðið á um upprunareglur sem gilda skulu um tollframkvæmdina, tollalækkanir svo og samvinnu tollyfir­valda aðildarríkjanna varðandi tollframkvæmdina, sjá ennfremur bókun um samkomulag varðandi samninginn (The Agreement) (Record of Understanding to the Free Trade Agreement).

Almennt er um gagnkvæma niðurfellingu tolla að ræða en þó er Kanada veittur sérstakur aðlögunartími til þrettán ára vegna lækkunar og niðurfellingar tolla af skipum, bátum og fljótandi mannvirkjum samkvæmt viðauka E við samninginn.

Hér á eftir er gerð grein fyrir tollalækkunum af hálfu Íslands en almennt gilda sömu reglur  um tollalækkanir af hálfu Kanada vegna útflutnings á upprunavörum þangað. Upplýsingar um framkvæmd samninganna af hálfu Kanada má nálgast á vefsíðu tollyfirvalda í Kanada.

1.1      Vörusvið fríverslunarsamningsins

Við gildistöku samningsins falla tollar niður af innfluttum framleiðsluvörum sem upprunnar eru í Kanada og

a) falla undir 25. til 98. kafla tollskrárinnar, þ.e. iðnaðarvara almennt. Fyrirvari er gerður varðandi nokkrar vörur í viðauka F sem flokkast í þessa kafla tollskrárinnar en hefur ekki áhrif við innflutning til Íslands þar sem þessar vörur bera ekki toll samkvæmt tollskránni;

b) unnum landbúnaðarvörum sem falla undir 1. til 24. kafla tollskrárinnar og tilgreindar eins og nánar er kveðið á um í viðauka G við samninginn; og

c) ýmsum sjávarafurðum frá Kanada í samræmi við viðauka C við samninginn.

 

Viðaukar við fríverslunarsamninginn 

Samningnum fylgja viðaukar sem eru óaðskiljanlegur hluti hans svo sem hér segir:

Viðauki A - (Annex A)

Í viðauka A er heimild fyrir Noreg til þess að undanþiggja Svalbarða ákvæðum samningsins.

Viðauki B - (Annex B)

Í viðauka B, sbr. 4. gr.  samningsins, er kveðið um ráðstafanir sem Kanada er heimilt að beita varðandi nánar tilgreindar vörur eins og eftirliti með útflutningi á timbri, óunnum fiski, álagningu tolla á áfengi o.fl.

Viðauki C - (Annex C)

Í viðauka C og viðbæti I (Appendix I)  og viðbæti II (Appendix II), sbr. 8. gr. samningsins, er að finna upprunareglurnar og fyrirkomulag á samvinnu tollyfirvalda, sbr. hér síðar.

Viðauki D - (Annex D)

Í viðauka D, sbr. 9. gr. samningsins, er fjallað um stofnun og umboð sameiginlegrar undirnefndar sem fjalla mun um upprunareglur og vöruviðskipti.

Viðauki E - (Annex E)

Viðauki E, sbr. 1. mgr. 10. gr. samningsins, fjallar um sérstakan aðlögunartíma til þrettán ára vegna lækkunar og niðurfellingar Kanada á tollum af skipum, bátum og fljótandi mannvikjum.

Viðauki F - (Annex F)

Í viðauka F, sbr. a-lið 1. mgr. 10. gr. samningsins, er fyrirvari gerður varðandi nokkrar vörur í viðauka F sem flokkast í 1. til 24. kafla tollskrárinnar (Kasein, albúmín, peptón o.fl.) sem hefur ekki áhrif við innflutning til Íslands þar sem þessar vörur bera ekki toll samkvæmt íslensku tollskránni.

Viðauki G - (Annex G)

Í viðauka G, sbr. b-lið 1. mgr. 10. gr. samningsins, er kveðið á um fríverslunarmeðferð á iðnaðar­vörum úr landbúnaðarafurðum. Samningurinn gerir almennt ráð fyrir að samnings­aðilar hafi heimild til að beita verðjöfnunarkerfi til að jafna verðmismun á landbúnaðar­hráefnum sem notuð eru til framleiðslu á iðnaðarvörum. Samkvæmt 1. mgr. 2. gr. viðaukans skuldbinda EFTA-ríkin sig til þess að veita Kanada ekki lakari tollmeðferð en Evrópubandalagið nýtur á þeim framleiðsluvörum sem viðauki G tekur til.

Í töflu 1 (Table 1) og töflu 2 (Table 2) sem fylgir viðauka G, eru tilgreindar þær vörur sem njóta tollfríðinda samkvæmt samningnum og tollalækkanir á þeim. Þær vörur sem hér um ræðir eru m.a. að finna í 4. og  17. til 22. kafla tollskrárinnar, þ.e. ýmsar neysluvörur eins og jógúrt, sælgæti, gosdrykkir, öl auk nokkurra matvara.

Tekin hefur verið saman sérstakur listi, fylgiskjal I (pdf 17KB), yfir tollskrárnúmer þeirra vara sem falla undir viðauka G og tollar falla niður af eða lækka á frá og með 1. júlí 2009 (tollar í A- og A1-dálki tollskrárinnar) við innflutning til Íslands. Í þennan lista hafa ekki verið tekin upp tollskrár­númer sem viðaukinn tekur til og þegar eru undanþegin öllum tollum.

Viðauki H - (Annex H)

Í viðauka H, sbr. c-lið 1 mgr. 10. gr. samningsins, er fjallað um tollalækkanir á sjávarafurðum. Tekin hefur verið saman sérstakur listi, fylgiskjal II (pdf 11KB), yfir tollskrárnúmer þeirra sjávarafurða sem falla undir viðauka H og tollar falla niður af við innflutning til Íslands frá og með 1. júlí 2009 (tollar í A- og A1-dálki tollskrárinnar). Í þennan lista hafa ekki verið tekin upp tollskrár­númer sem viðaukinn tekur til og þegar eru undanþegin öllum tollum.

Viðauki I - (Annex I)

Í viðauka I, sbr. 21. gr. samningsins, er lýst yfir vilja samningsaðila til að greiða fyrir viðskiptum milli Kanada og EFTA-ríkjanna, m.a. með því að einfalda reglur um vöruviðskipti og tengda þjónustustarfsemi og samstarfi sín á milli í því skyni að bæta þátttöku í gerð og framkvæmd alþjóðasamninga og alþjóðlegra tilmæla um að greiða fyrir viðskiptum.

 

1.2    Framkvæmd fríverslunarsamningsins

1.2.1     Upprunareglur

Fríðindameðferð samkvæmt samningnum er bundin því skilyrði að um sé að ræða uppruna­vörur í skilningi viðauka C við fríverslunarsamning EFTA-ríkjanna og Kanada. Reglur þessar eru hliðstæðar upprunareglum annarra fríverslunarsamninga sem EFTA-ríkin hafa gert við einstök ríki en gæta þarf þess að aðvinnslulistar varðandi notkun þriðjalands efnivara geta verið frábrugðnir. Gæta þarf því að aðvinnslulista þeim sem er að finna í viðbæti I í Viðauka C við samninginn til þess að ganga úr skugga um að þriðjalandsefnivara sem notuð hefur verið til viðkomandi framleiðslu hafi hlotið nægilega aðvinnslu til þess að öðlast upprunaréttindi samkvæmt ákvæðum samningsins.

1.2.2     Upprunaskilyrði

Í 2. til 6. gr. viðauka C er kveðið á um með hvaða hætti vörur geti öðlast upprunaréttindi. Meginreglan er sú að vara sem er að öllu leyti fengin í EFTA-ríki eða Kanada telst upprunavara (framleidd úr efnivörum sem alfarið eru til orðnar í framleiðslulandinu), sbr. 3. gr. viðaukans.

Sama gildir um vörur sem fengið hafa nægilega aðvinnslu í EFTA-ríki eða Kanada (fram­leiddar úr efnivörum sem ekki eru að öllu leyti til orðnar í framleiðslulandinu), sbr. 4. gr. viðaukans. Í því sambandi getur verið nægilegt að framleiðsluvaran flokkist undir annað tollskrárnúmer en þær efnivörur sem í hana eru notaðar en auk þess geta önnur skilyrði verið sett, eins og takmark­aður hundraðshluti vissra efnivara af þriðjalands uppruna. Mikilvægt er því vegna útflutnings að íslenskir framleiðendur kynni sér upprunareglurnar til þess að ekki þurfi að koma til greiðslu tolla síðar leiði skoðun á framleiðsluvöru þeirra í ljós að ekki hafi verið gætt þeirra skilyrða sem upprunareglurnar setja fríðindameðferðinni.

1.2.3     Uppsöfnunarreglur (cumulation)

Allar vörur sem taldar verða upprunnar í EFTA-ríki eða Kanada má nota við framleiðslu án takmörkunar og flytja aftur út til aðildarríkjanna. Efnivörur sem upprunnar eru utan aðildarríkjanna, t.d. í Evrópusambandinu eða öðrum löndum, verða hins vegar að fá næga aðvinnslu.

1.2.4     Flutningsreglur

Viðskiptum með upprunavörur á samningssvæðinu eru ekki sett nein takmörk. Þannig getur t.d. vara upprunnin í Kanada, sem hefur verið tollafgreidd í Sviss, notið síðar tollfríðinda samkvæmt samningnum við innflutning til Íslands og íslensk upprunavara, sem hefur verið tollafgreidd í Noregi, notið tollfríðinda við innflutning til Kanada. Vörur upprunnar í Kanada, sem toll­afgreiddar hafa verið í Evrópusambandsríki til frjálsra nota þar, geta hins vegar ekki notið fríðindameðferðar við innflutning til EFTA-ríkis samkvæmt flutningsreglunni.

Um flutning á upprunavörum gilda því ákvæði 14. gr. uppruna­reglnanna um beinan flutning. Upprunavörur, sem fluttar eru um landsvæði önnur en aðildarlandanna, glata þó ekki upprunaréttindum sínum við slíkan flutning hafi þær verið undir tolleftirliti og ekki hlotið neina aðvinnslu nema óverulega meðhöndlun til að forða þeim frá skemmdum.

1.2.5     Upprunavottorð

Til þess að vara njóti tollfríðinda við innflutning til EFTA-ríkis eða Kanada samkvæmt samn­ing­num verður að sanna uppruna varanna í samræmi við sérstakar sönnunarreglur. Þessar reglur eru hluti af viðauka C, sbr. 16. og 17. gr. hans.

Fríðindameðferðar verður notið við innflutning gegn því að framvísað sé vörureikningi eða öðru skjali með upprunayfirlýsingu þar sem upprunavörunni er lýst á fullnægjandi hátt þannig að kennsl verði borin á hana, sbr. 16. gr. viðauka C. Engin verðmætismörk eru sett í þessu sambandi eða krafa um viðurkenningu eins og gildir í ýmsum öðrum fríverslunarsamningum EFTA-ríkjanna við önnur ríki.

Þeir sem flytja oft út upprunavörur samkvæmt samningi EFTA-ríkjanna og Kanada geta fengið heimild hjá Tollstjóra til þess að gefa upprunayfirlýsingu án undirritunar en í þess stað komi leyfisnúmer semTollstjóri úthlutar honum (viðurkenndur útflytjandi), sbr. 17. gr. viðauka C.

Upprunayfirlýsingin skal orðuð á eftirfarandi hátt á ensku:

„The exporter of the products covered by this document [customs authorization No ...][1]) declares that, except where otherwise clearly indicated, these products are of Canada/EFTA preferential origin[2])".

 

................................................[3])

Staður og dagsetning

................................................ [4])

Undirskrift og nafn útflytjanda með prentstöfum"

 

Sé upprunayfirlýsing send með rafrænum hætti frá útflytjanda á landsvæði samningsaðila beint til innflytjanda á landsvæði annars samningsaðila má sleppa undirskriftinni, enda hafi innflytjandinn með skriflegum hætti tekið á sig fulla ábyrgð á öllum óundirrituðum upprunayfirlýsingum sem gefa útflytjandann til kynna, sbr. 16. og 17. gr. viðauka C. Útgáfa skriflegrar skuldbindingar er ekki nauðsynleg ef innflutningsríkið gerir ekki kröfu um slíkt.

1.2.6     Upprunameðferð smásendinga og vara í farangri ferðamanna

Vörur sem sendar eru sem smásendingar af einstaklingum til einstaklinga eða eru hluti farangurs ferðamanna geta við innflutning til Íslands notið fríðindameðferðar samkvæmt samningnum án þess að fram­vísað sé upprunaskírteini eða vörureikningi með upprunayfirlýsingu, sbr. 20. gr. viðauka C, enda sé ekki um innflutn­ing í atvinnuskynið að ræða og því hafi verið lýst yfir við tollafgreiðslu að þær uppfylli upprunaskilyrði viðauka C og ekki leiki vafi á um sannleiksgildi yfirlýsingarinnar. Ef um smásendingar í pósti er að ræða nægir að slík yfirlýsing sé gefin á tollseðli CN22/CN23 eða skjali sem fest sé við tollseðilinn.

Verðmæti nefndra smásendinga til einstaklinga má ekki vera umfram ISK 46.000 og ISK 110.000 þegar um upprunavöru í farangri ferðamanna er að ræða.

 

2.    Tvíhliða samningur Íslands og Kanada um landbúnaðarmál

Samkvæmt nefndum tvíhliða samningi um landbúnaðarmál milli Íslands og Kanada (Agreement on Agriculture between Canada and the Republic of Iceland) skal ekki greiða toll af innfluttum landbúnaðarvörum, sem falla undir tollskrárnúmer sem talin eru upp í viðauka 2 við samninginn, vegna innflutnings til Íslands á landbúnaðarvörum frá Kanada, en viðauka 1 vegna útflutnings á íslenskum landbúnaðarvörum til Kanada. Helstu vörur sem tollar falla niður af við innflutning til Íslands eru: Nellikur, innfluttar frá 1. desember til 30. apríl, nokkrar grænmetistegundir eins og laukur, spergill, spínat, sykurmaís og baunir svo og ölkelduvatn.

Upprunareglur í viðauka C við fríverslunarsamning EFTA-ríkjanna og Kanada gilda um uppruna landbúnaðarvara sem um ræðir í nefndum tvíhliða samningi um landbúnaðarvörur, með þeim fyrirvara að tilvísun til EFTA-ríkja á eingöngu við Ísland með tilliti til vara sem tvíhliða samningurinn tekur til.

Tekin hefur verið saman sérstakur listi, fylgiskjal III (pdf 16KB), yfir tollskrárnúmer þeirra landbúnaðarvara sem falla undir tvíhliða samninginn og tollar falla niður af eða lækka á við innflutning til Íslands frá og með 1. júlí 2009  (tollar í A- og A1-dálki tollskrárinnar). Í þennan lista hafa ekki verið tekin upp tollskrárnúmer sem viðaukinn tekur til og þegar eru undanþegnar öllum tollum.

 

3.    Útfylling aðflutningsskýrslu/útflutningsskýrslu

3.1    Aðflutningsskýrsla

Þegar óskað er eftir  fríðindameðferð við innflutning samkvæmt nefndum samningum skal færa lykilinn YC fremst í reit 33 við gerð  aðflutningsskýrslu (E-1) eða vegna SMT- eða VEF-tollafgreiðslu.  Í reit 8 og 34 skal tilgreina landalykil Kanada CA. Í reit 14 skal tilgreina skammstöfunina EUR og númer  EUR. 1 flutningsskírteinis (t.d. EUR 1234567) eða textann "EUR YFIRLÝS" ef upprunayfirlýsing er á vörureikningi.
  
Tollskrárlyklar (fyrir tollskýrslugerðarhugbúnað) - ný útgáfa með gildisdagsetningu 1. júlí 2009 inniheldur YC. 

3.2    Útflutningsskýrsla

Þegar óskað er eftir  fríðindameðferð við útflutning samkvæmt nefndum samningum skal færa lykilinn YC fremst í reit 47 (tegund gjalda). Í reit 11 og 47 skal tilgreina eftir því sem við á landalykilinn IS (Ísland). Færa skal í reit 44 þriggja bókstafa skammstöfun fyrir skírteinið EUR, bókstafinn A og númer þess þar fyrir aftan (dæmi: EURA123456) en orðið: YFIRLÝSING ef upprunayfirlýsing er gefin á vörureikningi.

Að öðru leyti vísast til leiðbeininga um tollskýrslugerð vegna innflutnings og útflutnings.

 

4.    Vörur í flutningi við gildistöku - ákvæði til bráðabirgða

            Vörur, sem uppfylla skilyrði ákvæða viðauka C við fríverslunarsamning EFTA-ríkjanna og Kanada sem upprunavörur og við gildistöku samningsins 1. júlí 2009 eru annað hvort í umflutningi eða í EFTA-ríki eða Kanada í tímabundinni geymslu í tollvörugeymslum eða á tollfrjálsum svæðum er heimilt að líta á sem upprunavörur við tollafgreiðslu hér á landi gegn því að framvísað sé við Tollstjóra vörureikningi eða öðru skjal með upprunayfirlýsingu útflytjanda, hvort sem hún er gefin út fyrir eða eftir gildistökudag samningsins, þ.e. 1. júlí 2009, þar sem upprunavörunni er lýst á fullnægjandi hátt þannig að kennsl verði borin á hana, sbr. 16. gr. viðauka C, og gætt hafi verið að öðru leyti ákvæða 14. gr. viðauka C.   


[1]     Þegar upprunayfirlýsing er gefin af hálfu viðurkennds útflytjanda í skilningi 17. gr. viðauka C ber viðurkenndum útflytjanda að rita leyfisnúmer sitt í þessa eyðu. Einungis er krafist leyfisnúmers þegar útflytjandi er viðurkenndur útflytjandi.

[2]     Með orðsambandinu „Canada/EFTA preferential origin" er átt við að varan uppfylli öll skilyrði upprunareglna fríverslunarsamnings milli Kanada og ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu (Íslands, Liechtenstein, Noregs og Sviss) til að teljast upprunavara. Vegna tvíhliða samnings Íslands og Kanada um viðskipti með ýmsar landbúnaðarvörur skal í stað orðanna „Canada/EFTA" setja orðin „Canada/Iceland".

[3]     Gefa má til kynna útgáfustað og útgáfudag upprunafyrirlýsingarinnar annars staðar á vörureikningi eða skjali yfir upprunavöru.

[4]     Kveðið er á um sérstakar undanþágur frá undirskrift útflytjanda í 16. og 17. gr. viðauka C.

 

Á vef EFTA eru ítarlegar upplýsingar um fríverslunarsamninga samtakanna og nýjustu breytingar á þeim.

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Tollstjóra. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?
Ef óskað er eftir svari vinsamlega notið: Hafðu samband eða Hrós, ábendingar og kvartanir