Saga embættisins

Sleppa leiðarkerfi
ForsíðaForsíða farsímaútgáfu

Saga embættisins

1929   1930   1940   1950   1960   1970   1980   1990   2000   Núna

 

1929

Tollverðir á kajanum

Tollstjóraembættið í Reykjavík varð til við skiptingu lögreglustjóraembættisins í Reykjavík. Fyrsti tollstjórinn var Jón Hermannsson, áður lögreglustjóri, en hann lét af embætti 1943. Hlutverk embættisins var þá eins og nú tollgæsla ásamt innheimtu á tollum og sköttum fyrir ríkissjóð.

Aftur upp

1932

Tollgæslu var sinnt við erfiðar aðstæður fyrstu árin, en tollvörðum fjölgaði og vöruskoðunardeild, sem fylgdist með innflutningi, var stofnuð 1932.

 Aftur upp

1934

Tollgæslan fékk mun betri aðstöðu í Hafnarhúsinu sem þá var nýbyggt. Þar var póstafgreiðsla og fór tollgæslan þá líka að sinna eftirlit með póstflutningi til landsins.

Aftur upp

1943

Torfi Hjartarson skipaður tollstjóri í Reykjavík. Torfi gegndi embættinu árin 1943 til 1972.

 Aftur upp

1967

   Nemar í Tollskólanum

Tollskóla fyrir tollverði og tollendurskoðendur var komið á fót í tollstjóratíð Torfa Hjartarsonar.

 Aftur upp

1971

Tollhúsið við Tryggvagötu var tekið í notkun. Bygging hússins var framfaraskref og hýsir enn starfsemi embættisins að talsverðu leyti.

Hér má lesa byggingarsögu Tollhússins.

 Aftur upp

1973

Björn Hermannsson skipaður tollstjóri í Reykjavík hann gegndi embættinu til ársins 1997.

 Aftur upp

1987

Ríkistollstjóraembættið var stofnað með nýjum tollalögum. Með sérstakri lagaheimild var tollstjórinn í Reykjavík, Björn Hermannsson,  settur til að gegna jafnframt stöðu ríkistollstjóra.  

Ríkistollstjóraembættið fór með yfirstjórn tollheimtu og tolleftirlits í landinu í umboði fjármálaráðherra, en meðal verkefna þess var að hafa eftirlit með og samræma tollframkvæmd, starfrækja og þróa tölvukerfi fyrir tollafgreiðslu og sinna alþjóðlegu samstarfi tollyfirvalda.

Ríkistollstjóri hafði forgöngu um að rafrænni tollafgreiðslu var ýtt úr vör. Nýir tollafgreiðsluhættir höfðu í vaxandi mæli áhrif á tolleftirlit, bæði tollgæslu og tollendurskoðun, ásamt þeirri byltingu í farmflutningum sem varð þegar gámar komu til sögunnar á níunda áratugnum.

Aftur upp

1990

Tollstjórinn í Reykjavík lét af stjórn ríkistollstjóraembættisins. Ríkistollstjóri varð Sigurgeir A. Jónsson.

Aftur upp

1993

   Tollbáturinn Valur

Hætt var að tollafgreiða skip á ytri höfninni í Reykjavík og síðasti tollbáturinn seldur.

Aftur upp

1997

Snorri Olsen skipaður tollstjóri í Reykjavík og hefur hann gegnt embættinu síðan.

Aftur upp

1998

Tollstjóraembættið tók við allri innheimtu skatta í borginni þegar Gjaldheimtan í Reykjavík var lögð niður. Þá fól fjármálaráðuneytið embættinu að hafa eftirlit með innheimtu á landinu öllu og gegna leiðbeiningar- og samræmingarhlutverki hvað hana varðar.

Nokkrir tollverðir voru fluttir frá ríkistollstjóra til tollstjórans í Reykjavík og stofnuð var fíkniefna- og rannsóknardeild hjá tollstjóraembættinu sem m.a. átti að aðstoða við tollgæslu á landinu, en áður hafði sérstök leitar- og rannsóknardeild látið talsvert að sér kveða í þeim efnum.

Aftur upp

2000

Tollgæslan flutti starfsemi sína að mestu í Tollmiðstöð við Héðinsgötu. Tollverðir voru ekki lengur staðsettir í vörugeymslum.

Aftur upp

2001

Ríkistollstjóraembættið var lagt niður, m.a. til þess að auðvelda samnýtingu starfskrafta og styrkja tollgæsluna. Voru tollgæsluverkefni ríkistollstjóraembættisins að meginstefnu til falin tollstjóraembættinu í Reykjavík.

Gegnumlýsingarbifreið var keypt fyrir tollgæsluna í Reykjavík.

Aftur upp

2002

Samningur um forvarnastarf handsalaður  Undirritaður var samningur við Biskupsstofu um að tollgæslan annaðist forvarnir gegn fíkniefnum meðal fermingarbarna.  

2004 

Tollstjóranum í Reykjavík falið að hafa umsjón með farmvernd á landsvísu, en í samræmi við alþjóðlega þróun eftir hryðjuverkin í Bandaríkjunum 11. september 2001 var talið nauðsynlegt að efla eftirlit með vöruflutningum milli landa, m.a. svo unnt væri að rekja feril vöru frá upphafsstað til innflutningshafnar.

Aftur upp

2006 

Ríkisstjórnin samþykkti að embætti tollstjórans í Reykjavík skyldi sjá um að leitað yrði tilboða í gámaskönnunarbifreið með það að markmiði að efla aðgerðir gegn fíkniefnasmygli og tryggja öryggi vöruflutninga.

Aftur upp

2007

   Tollstjórar

Tollumdæmum var fækkað og umdæmi tollstjórans í Reykjavík stækkað. Það nær nú frá Straumsvík norður í Gilsfjörð og féllu undir það tollumdæmi sýslumannanna í Hafnarfirði, Kópavogi, Akranesi, Borgarnesi og Búðardal og tollumdæmi sýslumanns Snæfellinga.

Aftur upp

2008

   Samið um kaup á gámaskanna

Tollstjórinn í Reykjavík semur við kínverskt fyrirtæki um smíði gámaskönnunarbifreiðar sem kom til landsins um haustið.

Aftur upp

2009

Landið eitt tollumdæmi

Þann 1. janúar 2009 tóku gildi lög númer 147/2008 um breytingu á tollalögunum númer 88/2005 og fleiri lögum. Eftir breytinguna er Ísland eitt tollumdæmi sem heyrir undir embætti tollstjóra.  Við gildistöku laganna tók embætti tollstjórans í Reykjavík við réttindum og skyldum gagnvart  öllum tollvörðum sem voru starfandi hjá öðrum tollembættum í landinu.  Jafnframt breyttist heiti embættisins frá sama tíma í Tollstjóri.  Eftir breytinguna eru starfsmenn embættisins tæplega 250 talsins.

Markmiðið með skipulagsbreytingunni er að einfalda skipulag tollamála, jafnt faglega, stjórnunarlega og fjárhagslega enda verður framkvæmd tollamála í landinu á hendi eins embættis í stað átta embætta áður.  Gert er ráð fyrir að breytingin stuðli að aukinni skilvirkni, jafnræði og árangursríkari tollframkvæmd auk þess sem henni er ætlað að hafa í för með sér hagræði fyrir atvinnulífið, þegna landsins og þjóðfélagið í heild sinni.

Gámaskönnunarbifreið afhent

9. janúar 2009 fékk Tollstjóri afhenta gámaskönnunarbifreið af fullkomnustu gerð. Um er að ræða mjög öflugt tæki sem getur skannað 40 feta gám á minna en mínútu og birt nákvæmar myndir af innihaldi hans.

Rúmlega tveimur árum fyrr 10. nóvember 2006 samþykkti ríkisstjórnin að fela tollstjóraembættinu að leita tilboða í kaup á slíku tæki með það að markmiði að efla aðgerðir gegn fíkniefnasmygli og til að auka öryggi vöruflutninga.

 

Gámaskanninn

 

Aftur upp

2010

Starfsstöðvum fækkað

Starfsstöðvum embættis Tollstjóra að Héðinsgötu og á Skúlagötu var lokað á árinu en á árinu 2010 eru tollstöðvar áfram á hafnarsvæðinu við Klettagarða og á tollpóststofunni auk tollafgreiðslu við Cuxhavengötu í Hafnarfirði og í Tollhúsinu við Tryggvagötu. Á Keflavíkurflugvelli var tollafgreiðslu á Blikavöllum lokað og er öll starfsemin nú á einum stað í Flugstöð Leifs Eiríkssonar. Að auki er embætti Tollstjóra með starfsstöðvar  á Akureyri, Eskifirði, Ísafirði, Selfossi, Seyðisfirði og í Vestmannaeyjum.

Samfara flutningunum var lagt í heilmikla endurnýjun og breytingar á húsnæði bæði á Tryggvagötu og í Leifsstöð.

Með breytingunum er stefnt að aukinni hagræðingu í rekstri með lægri leigukostnaði og minni akstri milli starfsstöðva. Hagræðing þessi hefur í för með sér betri nýtingu á starfsmönnum og embættið verður betur í stakk búið til að sinna lögboðnum skyldum á sama tíma og fjárheimildir lækka.

Um tímamót er að ræða því að í fyrsta skipti í langan tíma er stærstur hluti stjórnsýslu Tollstjóra kominn í eitt hús, Tollhúsið við Tryggvagötu.

Framkvæmdir í Tollhúsinu 2010

 

Aftur upp

 

Samstarfssamningar

Á árinu 2010 var skrifað var undir samstarfssamninga við Varnarmálastofnun, Samtök verslunar og þjónustu og Fiskistofu.

Samningur milli Tollstjóra og Fiskistofu undirritaður

 

Aftur upp

2011

Aðildarumsókn að ESB

Vinna vegna umsóknar Íslands um aðild að Evrópusambandinu var í brennidepli hjá Tollstjóra árið 2011. Þá var ráðist í umfangsmiklar framkvæmdir í Tollhúsinu og mikið starf unnið við framkvæmd laga um greiðsluuppgjör á opinberum gjöldum.

Fundað um hugtakanotkun vegna þýðinga á tollalögum ESB.

 

Evrópuskóli Tollstjóra tók til starfa í marsmánuði 2011. Meginmarkmiðið með starfrækslu skólans er að efla þekkingu starfsfólks á samvinnu ríkja Evrópu og Evrópusambandinu.

Starfsemi Tollstjóra var í tvígang tekin út á árinu af ráðgjöfum á vegum Evrópusambandsins. Fyrri úttektin fór fram í maí og sú seinni í september. Niðurstöður þeirra mun Tollstjóri hagnýta í stefnumótun sem nú fer fram undir yfirskriftinni „Tollstjóri 2020“.

Verkefnið „Ný tollakerfi“ var gangsett með tilheyrandi stjórnskipulagi, stýrihópi og verkefnisstjórn. Megin verkefni verkefnisstjórnar á síðasta ársfjórðungi var að skrifa svokallaða fisju eða lýsingu á verkefninu vegna umsóknar um IPA styrk til Evrópusambandsins. Þeirri vinnu lauk í maí 2011.

Breytingar á Tollhúsinu

Töluverðar breytingar voru gerðar á Tollhúsinu á fyrri hluta ársins 2011. Í afgreiðslusalnum á 5. hæð var útbúin vinnuaðstaða fyrir fjóra þjónustufulltrúa og biðsalur fyrir viðskiptavini þeirra. Framlína Tollstjóra er því nú öll á sömu hæð til hægðarauka fyrir viðskiptavini. Gagngerar breytingar voru gerðar á húsnæðinu í vesturenda 4. hæðar sem áður var húsnæði Skattstjórans í Reykjavík. Þá var útbúin ný kennslustofa og bókasafn á 3. hæð.

Greiðsluuppgjör á opinberum gjöldum

Stærsta verkefni innheimtusviðs á árinu 2011 var framkvæmd laga nr. 24/2010, um greiðsluuppgjör á opinberum gjöldum lögaðila og einstaklinga í atvinnurekstri. Er lögunum ætlað að veita einstaklingum og lögaðilum í atvinnurekstri tækifæri til þess að koma vanskilum á opinberum gjöldum í skil.

 

Hvað árangur í innheimtu skatta og gjalda varðar leiðir samanburður milli áranna 2011 og 2010 í ljós að skil hafa aukist um 2,02%.

Aftur upp

2012

Fjölmörg umfangsmikil verkefni í tengslum við umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu voru í brennidepli hjá Tollstjóra árið 2012. Lögð voru drög að mótun upplýsingatæknistefnu og samskiptastefnu embættisins, auk þess sem hugbúnaðarverkefni voru ofarlega á baugi. Við blasir að þeim muni fjölga verulega verði af inngöngu í ESB.

Á árinu sótti embættið um svokallaðan IPA styrk til Evrópusambandsins. Sú umsókn hlaut jákvæð viðbrögð og var tæpum milljarði veitt til upptöku nýrra tollkerfa. Hvort sem af inngöngu Íslands í Evrópusambandið verður eður ei, er ljóst að þeir fjármunir og sú mikla vinna sem lögð hefur verið í undirbúning þess mun nýtast til að efla innviði embættisins til muna, til framtíðar litið.

Unnið var af krafti að upptöku nýrra tollkerfa á árinu. Ljóst var að fjölga þyrfti starfsfólki hjá embættinu, meðal annars til að manna verkefnin, en einnig til annarra starfa. Á árinu voru nýráðningar 34 talsins og nam heildarfjöldi starfsmanna í árslok 238 manns. Gerðar voru breytingar á rýminu í norðvesturhluta Tollhússins til að skapa þeim starfsmönnum, sem vinna að þessum verkefnum, starfsaðstöðu. Gekk sú vinna fljótt og vel og var endurbætt starfsstöð verkefnahópanna tekin í notkun um mitt ár 2012.

Af öðrum nýjum verkefnum sem voru í undirbúningi hjá embættinu má nefna verkefni um viðurkennda rekstraraðila. Það ber enska heitið „Authorised Economic Operator,“ (AEO). Rétt þótti að stefna að upptöku þessa kerfis með tilliti til einföldunar tollmeðferðar, öryggis og verndar.

Evrópuskóli Tollstjóra bauð til námskeiðs um tollabandalag Evrópusambandsins. Um 100 manns sóttu námskeiðið. Var þar bæði um að ræða starfsmenn Tollstjóra og starfsmenn annarra stofnana og fyrirtækja, sem sóttu sér fræðslu um þetta málefni. Af öðrum viðburðum á vegum mannauðssviðs er vert að geta árlegrar heilsuviku, sem mannauðssvið stóð fyrir síðastliðið vor og þótti heppnast mjög vel.

Starfsstöð Tollstjóra í Hafnarfirði var lokað 1. september 2012. Starfsfólki þar var boðið starf í öðrum starfsstöðvum embættisins. Viðskiptavinum, sem nýttu sér þjónustuna í Hafnarfirði, er nú þjónað af starfsfólki Tollstjóra á Tryggvagötu og í Klettagörðum.

Í desember 2011 var hlutverk Tollstjóra við innheimtu skatta og gjalda lögfest á Alþingi. Við lögfestinguna fékk Tollstjóri auknar valdheimildir til að sinna eftirlits- og samræmingarhlutverki sínu á sviði innheimtu opinberra gjalda gagnvart öðrum innheimtumönnum ríkissjóðs. Starfshópur á innheimtusviði vinnur nú að stefnumótun í þessum efnum.

Nýtt stjórnskipulag Tollstjóra leit dagsins ljós í byrjun árs 2013. Þær breytingar voru unnar í tengslum við stefnumörkun embættisins „Tollstjóri 2020“ og hófst undirbúningurinn í mars 2012. Í nýja stjórnskipulaginu er starfsemi embættisins skipt upp í tvö kjarnasvið eins og áður, það er innheimtusvið og tollasvið. Stoðsvið eru nú þrjú, í stað tveggja áður; mannauðssvið, rekstrar- og upplýsingatæknisvið og þróunarsvið. Auk þessa er um að ræða starfsemi innri endurskoðunar og skrifstofu tollstjóra.

Aftur upp

2013

Það sem var öðru fremur einkenndi starfsemi Tollstjóra á árinu 2013 var þróttmikið starf að fjölmörgum umfangsmiklum verkefnum er varða stefnumótun og framþróun kjarnastarfsemi embættisins, það er tollamál og innheimtumál. Má þar helst nefna vinnu að mótun verkefnastjórnunar, skjalastjórnunar, gæðastjórnunar og upplýsingastjórnunar. Einnig vinnu að umhverfisstefnu, ytri þjónustugátt embættisins og verkefni um öryggismál.

Ákvörðun var tekin um að koma á fót innan embættisins vottuðu gæðastjórnkerfi samkvæmt ISO 9001 staðlinum. Staða gæðastjóra var auglýst og ráðið í hana.

Þá var sérstöku verkefni, Viðurkenning rekstraraðila -Innleiðing á AEO, hleypt af stokkunum. Um er að ræða ákveðna aðferðafræði til að tryggja öryggi milliríkjaviðskipta og greiða fyrir viðskiptum. Þessi aðferðafræði felur í sér ávinning fyrir tollyfirvöld og atvinnulífið. Stefnt er að upptöku AEO-kerfisins á næsta ári.

Ofangreind verkefni eru öll undir hatti framtíðarsýnar embættisins „Tollstjóri 2020“ sem viðkemur fjármálum, þjónustu, innra starfi og mannauði. Til grundvallar eru lögð gildi Tollstjóra; traust, samvinna og framsækni. Í tengslum við þessa stefnumörkun embættisins var ákveðið að gera breytingar á stjórnskipulagi embættisins, sem kynnt var á árinu.

Í upphafi árs 2013 færðist nýtt verkefni yfir á borð Tollstjóra, í kjölfar breytingar á lögum um innlend vörugjöld nr. 97/1987. Með henni færðist álagning vörugjalda á innflutning og innlenda framleiðslu, ásamt innheimtu þeirra frá Ríkisskattstjóra til embættis Tollstjóra.

Línur varðandi breytingar á Tollhúsi skýrðust á árinu 2013. Fallið var frá hugmyndum um gerð bílastæða á þaki þess, þar sem kostnaður við þær breytingar þótti of hár. Þess í stað gerir ný tillaga ráð fyrir að Tollstjóra verði áfram úthlutað bílastæðum í nágrenni við bygginguna og að auki 500 fermetra rými á 1. hæð, sem útbúið verði fyrir tæki og bifreiðar. Þá voru hafnar framkvæmdir við breytingar í vesturenda byggingarinnar, þar sem aðstaða verður fyrir húsverði, ræstitækna, starfsmenn í póstdreifingu og hjólageymslu.

Í desember 2013 varð ljóst að svokallaðir IPA styrkir Evrópusambandsins til embættis Tollstjóra myndu ekki koma til afgreiðslu. Ástæðan er sú að samningur þess efnis hafði ekki verið undirritaður þegar vatnaskil urðu í viðræðum um inngöngu Íslands í sambandið. Verkefnum, sem verið höfðu í vinnslu innan embættisins var því lokað að sinni. Vert er að geta þess að sú vinna, sem farið hafði fram vegna þessa mun koma embættinu til góða með margvíslegum hætti til framtíðar litið.  

 

Aftur upp

 

Var efnið hjálplegt?Nei
Takk fyrir

Ábendingin verður notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Tollstjóra. Hikaðu ekki við að hafa samband ef þig vantar aðstoð.

Af hverju ekki?
Ef óskað er eftir svari vinsamlega notið: Hafðu samband eða Hrós, ábendingar og kvartanir